آغاز گسترده جنگ گرجیها با اوستیای جنوبی همزمان با افتتاح بازیهای المپیک است! عملیات ارتش گرجستان طبق برنامه تنظیم شده دقیقی انجام میشود! کاری که کارمندان پنتاگون 13 سال قبل در مورد جمهوری برسمیت شناخته نشده صربی کرایینا (که از سال 1991 تا 1995 در کرواسی کنونی وجود داشت) کردند! عملیات آن حمله روز 1 ماه مه 1995 انجام شد! آنطور که ژنرالهای کرواسی توضیح دادند، محاسبه چنین بود که مسکو و باقی جهان که اول مه (روز کارگر) را جشن میگیرند و آماده جشن پنجاهمین سالگرد پیروزی در جنگ بزرگ وطنی (1941-1945) میشوند، واکنش شدیدی به رویدادها نخواهند داشت! نتیجه آن رویدادها نابودی هزاران فرد بیگناه و پاکسازیهای قومی بود! در آن زمان کرواتها (همانند رژیم کنونی تفلیس) همگرایی مجدد را با بخش کوچکتر در منطقه مناقشه آغاز کردند! در سال 1995 اولین قربانی سربازان کرواسی، اسلاوونیای غربی بود که از سایر بخشهای این جمهوری جدا بود و توان نظامی مردم آن قابل مقایسه با اوستیای جنوبی بود!
یک وزیر محلی در اوستیا، از کشته شدن بیش از هزار نفر خبر داد. گفته میشود تعدادی سرباز روسی نیز در میان کشتهشدگان وجود دارد. ادوارد کوکایتی (رییسجمهور خودخواندهی اوستیای جنوبی) دولت گرجستان را مسوول آغاز درگیریها اعلام کرد. کاروانی طولانی از تانکها و واحدهای نظامی روسیه در حال حرکت به سوی اوستیای جنوبی هستند. پس از افزايش تنشها در منطقه مورد مناقشه اوستياى جنوبى، رابطه روسيه و جمهورى گرجستان وارد حالت بحرانى شده است. میخائیل ساکاشویلی (رییسجمهور گرجستان) در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد، تمام امکانات کشورش را بسیج خواهد کرد. او گفت، کشورش در برابر یک مداخلهی نظامی گسترده قرار گرفته است. آخرين گزارش خبرگزارى روسى اينترفكس حاكى از آن است كه نيروهاى زمينى گرجستان نيز وارد درگيرى شدهاند! نخستوزير گرجستان (گوگنيدزه) اعلام كرده است که نيروی زمينى گرجستان، براى برقرارى مجدد ثبات وارد اين منطقه شدهاست. در حالىکه تصاوير ارسال شده از پايتخت اوستياى جنوبى نشان از درگيریهاى شديد مسلحانه در جنوب اين شهر مىدهد!
در زمان اتحاد شوروی اوستیای جنوبی استانی خودمختار در ترکیب گرجستان بود. ريشه درگيریها در اين منطقه به دهه نود ميلادى باز مىگردد! در سال 1991 ازویاد گامساخوردیا (اولین رییس جمهور گرجستان) خودمختاریهای اوستیای جنوبی را کم کرد! مقامات اوستیا که با این تصمیم موافق نبودند، مقاومت مسلحانه نشان دادند. پس از مناقشه مسلحانه که تا سال 1992 ادامه داشت، گرجستان کنترل بر این منطقه را از دست داد! جدايىطلبان اوستياى جنوبى خواستار استقلال اين منطفه شدند. در دو همهپرسى كه تا كنون در اين منطقه برگزار شده، ساكنان اوستياى جنوبى استقلال خود را از جمهورى گرجستان اعلام كردهاند. اما اين استقلال هنوز از سوى جامعه جهانى به رسيمت شناخته نشده است.
درصد قابل توجهى از ساكنان اين منطقه (90 درصد) تابعيت روسى دارند. دولت روسيه، برخلاف ميل گرجستان، در سالهاى گذشته به ساكنان اين منطقه پاسپورت روسى داده است. اوستیای جنوبی از نظر اقتصادی چیزی برای عرضه ندارد. ۶۰ درصد جمعیت آن (طبق آمار غیررسمی) بیکارند. در این منطقه تنها مقادیری میوه، غلات و انگور کشت میشود. اما اگر گرجستان به اوستیای جنوبی اجازهی جدایی بدهد، باید به آبخازستان هم که خواهان استقلال و افزون بر آن از نظر اقتصادی و استراتژیک جالب است، اجازهی جدایی بدهد.
صحنهی نبرد در اوستیای جنوبی
مایا خاربووا (سخنگوی کمیته دولتی مطبوعاتی و اطلاع رسانی اوستیای جنوبی): ملت اوستیای جنوبی از جامعه بین المللی و مقامات روسیه درخواست می کند که تدابیری را برای دفاع از انهدام کامل آنها در برابر گرجستان اتخاذ نمایند. چرا که طرف گرجستانی سیاست انهدام کل ملت اوستیای را برگزیده است. ایگور کوناشنکوف (دستیار فرمانده کل نیروهای زمینی روسیه): یگان ارتش 58 وزارت دفاع فدراسیون روسیه در آستانه تسخینوالی قرار دارد تا به پاسداران صلح روسیه در منطقه مناقشه گرجستان-اوستیا کمک کند. با وجود شلیکهای بسیار از سوی گرجستان، پاسداران صلح روسیه به دفاع ادامه می دهند. در منطقه تسخینوالی مبارزاتی شدید انجام میشوند، تانکهای گرجی به پست پاسداران صلح روسیه تیراندازی میکنند و هواپیماهای تهاجمی نیروهای هوایی گرجستان تاسیسات پاسداران صلح روسیه را بمباران و موشکباران میکنند. نیروهای گرجی به پزشکان و امدادگران اجازه نمیدهند که افراد زخمی را از منطقه مناقشه بیرون ببرند! بیست خودروی دسته جمعی در 18 مرداد، به همراه داوطلبان از اوستیای شمالی از مرز روسیه گذشته و عازم اوستیای جنوبی شدند که مورد حمله نیروهای گرجی قرار گرفته است. در هر ماشین حدود 400 نفر هستند. بیشتر مناطق شهر ویران شده اند. مقامات اوستیای جنوبی از قربانیان بسیار در بین مردم بیگناه خبر میدهند. حدود 10 پاسدار صلح روسیه کشته و 30 نفر در منطقه مناقشه گرجستان-اوستیا زخمی شدهاند. اخباری بهدست رسیدند، مبنی بر اینکه نظامیان گرجی پاسداران صلح زخمی روسیه و ساکنین منطقه را میکشند.
ولادیمیر پوتین (نخست وزیر روسیه) در دیدار با نورسلطان نظربایف (ریییس جمهور قزاقستان) روز جمعه اعلام کرد که مقامات گرجستانی دست به اقدامات متهاجمانه علیه اوستیای جنوبی زده و عملا عملیات نظامی را آغاز کردند. تجهیزات سنگین، توپخانه، تانک به این منطقه وارد شده و در اثر عملیات نظامی تعدادی کشته و زخمی شدند و از جمله در میان پاسداران صلح روسیه نیز تعدادی آسیب دیدهاند. این مسئله باعث تاسف و نگرانی و البته نیازمند پاسخ است! کشورهای مشترک المنافع باید برای توقف عملیات نظامی از سوی گرجستان تلاش کند. پوتین همچنین با جرج بوش (رییس جمهور آمریکا) دیدار نمود. وی به بوش گفت که بسیار دشوار خواهد بود که از رفتن تعداد بسیاری داوطلب از روسیه به اوستیای جنوبی جلوگیری کرد. امروز در اوستیای جنوبی جنگ آغاز شده است که جرج بوش در پاسخ گفت که بهطور قطع هیچکس جنگ را نمیخواهد! به گفته دمیتری پسکوف (دبیر مبطوعاتی نخست وزیر) هرچند که در زمان گفتگوی پوتین و بوش در شورای امنیت سازمان ملل متحد جلسه ای در این رابطه برگزار میشد، اما گویا این خبر به بوش نرسیده بود و از این رو بوش اعلام کرد که باید این مسئله سریع به اجلاس شورای امنیت سازمان ملل متحد ارایه شود!
گرجستان در حال تقويت نيروى زمينى مستقر در مرز اوستياى جنوبی است. روسيه كه در جريان اين درگيرىها از جداییطلبان اوستياى حنوبى حمايت مىكند، خواستار دخالت فورى شوراى امنيت شده است كه در حال حاضر تشكيل جلسه داده است. روسيه از دولت گرجستان خواسته است كه به سرعت به نبرد اين منطقه پايان دهد! شورای امنیت (بعد از ظهر روز جمعه) به درخواست روسیه نشستی اضطراری تشکیل داد تا درگیری در اوستیای جنوبی را بررسی کند. گزارش شده که شورای امنیت نتوانسته بر سر اعلامیهی پیشنهادی روسیه به توافق برسد.
دمیتری مدویدیف (رییس جمهور فدراسیون روسیه) طی نشست اضطراری شورای امنیت فدراسیون روسیه در کرملین (روز جمعه) اعلام نمود: روسیه نمیگذارد اتباع بیگناه آن در اوستیای جنوبی به هلاکت برسند و مقصرین مجازات خواهند شد! بهعنوان رییس جمهور من متعهد به دفاع از جان و ارزشهای اتباع خود هستم، هر کجا که آنها باشند! روسیه همواره ضامن امنیت مردم قفقاز بوده و خواهد بود. گرجستان به مردم بیگناه و پاسداران صلح روسیه در اوستیای جنوبی حمله کرده است. پاسداران صلح گرجستان بهسوی پاسداران صلح روسیه تیراندازی کردهاند، در صورتی که میبایست به همراه آنها به ماموریت خود عمل کرده و حافظ صلح باشند! اقدامات گرجستان نقض فاحش حقوق بینالملل و اعتبارنامههایی است جامعه جهانی برای روسیه صادر کرده است! روسیه بهطور قانونی در خاک گرجستان حضور داشته و دارد و به ماموریت خود برای حفاظت از صلح بر اساس توافقهای بینالمللی حاصله عمل میکند و ما هدف اصلی خود را حفظ صلح دانسته و میدانیم. در چنین شرایطی روسیه ماموریت اصلی خود را حفظ صلح در منطقه مناقشه گرجستان-اوستیا میداند.
یوری پاپوف (سفیر ویژه روسیه): عملکرد گرجستان در رابطه با اوستیای جنوبی را فقط میتوان بهعنوان پیمان شکنی نام برد! آنها در مورد موضوعی توافق میکنند، قول آتشبس میدهند، آقای ساآکاشویلی (رییس جمهور گرجستان) این آتشبس را تضمین میکند، توافقاتی معینی حاصل میشود، اما بعد از چند ساعت عملیات نظامی صریحی رخ میدهد! این حرکت گرجستان غیر قابل درک است!
شهروندان غیرنظامی در حال فرار از صحنهی جنگ
اوستیای جنوبی چندین سال است که در کنترل جداییطلبان مورد حمایت روسیه است. اکثریت روستبار این منطقه دو سال پیش اعلام استقلال کردند، اما این اعلام استقلال از سوی جامعه بینالمللی به رسمیت شناخته نشده است. درگیریها در اوستیای جنوبی زمانی بالا گرفت که دولت گرجستان به ارتش این کشور دستور داد برای “برقراری نظم و قانون” وارد اوستیای جنوبی شود.
هواپيماهاى جنگى روسیه، مناطقى از گرجستان را بمباران كردهاند. سه فروند جت جنگی روسیه پاسگاههای پلیس گرجستان در شهرهای کارلی و گوری بمباران کردند. این دو شهر محل درگیری نیروهای ارتش گرجستان و جداییطلبان اوستیای جنوبی است. از سوى ديگر، هواپيماهاى جنگى گرجستان، بخشهایى از اوستياى جنوبى را هدف حمله قرار دادند. بر اساس اخبار تاييد نشده، در جريان اين درگيریها دست كم پانزده غيرنظامى كشته شدند. درمانگاههاى وزارت بهداشت و درمان گرجستان اعلام كردند که شماركشتهشدگان و مجروحين بالاتر از اين رقم است! از سوی دیگر دولت گرجستان بامداد از بمباران برخی مناطق گرجستان توسط جنگندهای روسی خبر داد. بنا به این گزارشها، سه پایگاه نظامی گرجستان از جمله یک پایگاه در نزدیکی تفلیس، پایتخت کشور مورد حمله قرار گرفته است. همچنین سخنگوی وزارت کشور گرجستان گفته است، تاسیسات صدور نفت در غرب گرجستان نیز از سوی روسها بمباران شده است. این سخنگوی گرجی گفته است، خط لولهی نفتی باکو-جیحان که از خاک گرجستان عبور میکند، هدف حمله قرار گرفته است. بنا به این گزارش، شهر بندری پوتی در ساحل دریای سیاه مورد حمله قرار گرفته و چند نفر غیرنظامی کشته شدهاند. منابع روسی حمله به تاسیسات نفتی را تکذیب میکنند.
دولت گرجستان میگوید برای بازپسگیری کنترل استان اوستیای جنوبی و اعادهی نظم و قانون به این منطقه هجوم آورده است. اما سرگئی لاروف، وزیر خارجه روسیه از “پاکسازی قومی در روستاهای اوستیای جنوبی” توسط ارتش گرجستان خبر میدهد. به گفتهی وزیر خارجه روسیه، شمار فراریان در حال افزایش است و “نشانههای فاجعه انسانی” در حال پدیدار شدن هستند. دیمیتری مدودف (رییس جمهورروسیه) دلیل ورود نظامیان روسیه به اوستیای جنوبی را “تقویت واحدهای صلح روسیه” در اوستیا و “دفاع از شهروندان روسی” اعلام کرد.
روز شنبه سرگئی لاروف (وزیر خارجه روسیه) غرب را متهم کرد که در بحران بهوجود آمده در اوستیای جنوبی نقش دارد! لاروف گفت: آنهایی که به رغم هشدارهای اروپا، به تجهیز نظامی گرجستان زیر رهبری ساکاشویلی، کمک کردهاند، اکنون باید خود را مسوول احساس کنند! لاروف بدون نام بردن از ایالات متحدهی آمریکا، غرب را متهم کرد که نیروهای نظامی گرجستان را با انواع سلاحها مجهز کرده و آنها را آموزش میدهد. وزیر خارجهی روسیه گفت: اتحادیه اورپا و سازمان امنیت و همکاری اروپا همواره نسبت به تجیهز و تسلیح گرجستان هشدار میدادند! لاروف موضع روسیه در بحران اوستیای جنوبی را همچنان حمایت از شهروندان روس در این منطقه اعلام کرد!
میخائیل ساکاشویلی (رییسجمهور گرجستان) جداییطلبان اوستیای جنوبی و روسیه را مسوول بالاگرفتن بحران و آغاز درگیریها معرفی کرد. رییسجمهور گرجستان (پیش از ظهر روز جمعه) در یک سخنرانی تلویزیونی اعلام کرد، کشورش در برابر یک مداخلهی نظامی گسترده قرار گرفته است! ساکاشویلی همچنین در گفتوگویی با شبکهی خبری سی.ان.ان گفت: روسیه در کشور خود ما با ما در حال جنگ است! به نفع آمریکاست که از گرجستان حمایت کند! بحث تنها بر سر گرجستان نیست، بلکه مسئله آمریکا و ارزشهای این کشور است! ما کشوری دوستدار آزادی هستیم که در حال حاضر مورد تهاجم قرار گرفته است!
سرگئی لاروف (وزیر خارجه روسیه) ساکاشویلی (رییسجمهور گرجستان) را متهم کرد که بدون هیچ دلیلی به اوستیای جنوبی حمله کرده است! او گفت: روسیه اجازه کشتار در اوستیا را نخواهد داد! از نگاه روسیه ساکاشویلی گرجستان را فقط برای گرجیها میخواهد! به همین دلیل در صدد پاکسازی قومی است! وزیر خارجه روسیه ساکاشویلی را فردی معرفی کرد که بهخاطر تحصیل در آمریکا، به متدهای تبلیغاتی در غرب آشناست! به گفته لاروف، رییس جمهور گرجستان میداند که چگونه میتواند بر افکار عمومی در غرب تاثیر بگذارد!
غیرنظامیان در حال فرار از منطقهی درگیری
به گزارش خبرگزاریهای بینالمللی، صبح روز شنبه درگیری شدیدی میان واحدهای نظامی روسیه و ارتش گرجستان در تسخینوالی (مرکز استیای جنوبی) رخ داد. در حالی که شهر تسخینوالی کاملا تخریب شده، هر دو طرف درگیری ادعا دارند که کنترل شهر تسخینوالی را به دست گرفتهاند! رسانههای روسیه به نقل از منابع نظامی آن کشور خبر دادند سربازان روسیه شهر تسخینوالی را آزاد کردهاند. وزارت دفاع روسیه نیز اعلام کرد که در حال فرستادن واحدهای نظامی بیشتر به تسخینوالی است. اما منابع گرجی میگویند کنترل شهر در دست آنهاست. رییسجمهور گرجستان گفته است: ارتش گرجستان کنترل کامل منطقهی اوستیای جنوبی را به دست گرفتهاند. در همینحال، یکی از فرماندهای نظامی گرجستان میگوید کشورش در حال خارج ساختن همهی ۲هزار سرباز خود از عراق است. همهی این نفرات در منطقهی درگیری اوستیای جنوبی استقرار خواهند یافت. به گفتهی این مقام نظامی گرجی، ایالات متحدهی آمریکا در خارج ساختن سربازان گرجی از عراق به آنها کمک خواهد کرد!
درگیری در قفقاز به منقطهی آبخازستان نیز کشیده شده و جداییطلبان آبخاز نیر علیه گرجستان اعلام جنگ کردهاند! جتهای جنگی روسیه واحدهای نظامی گرجستان در منطقهی آبخاز را نیز هدف قرار دادهاند! آبخازستان نیز سالهاست که در کنترل جدایخواهان طرفدار روسیه قرار دارد! وزیرخارجهی دولت خودخواندهی آبخازستان بعد از ظهر روز شنبه اعلام کرد، نظامیان وابسته به جداییطلبان آبخاز حملهی هوایی و توپخانهای خود را آغاز کردهاند تا ارتش گرجستان را وادار به عقبنشینی از تنگهی کودوری (Kodori) کنند. بخش شمالی این تنگه، تنها منطقهای که هنوز توسط گرجستان کنترل میشود! این وزیر آبخازستان گفت، آنها ناگزیر از واکنش و بازکردن جبهه دیگر علیه دولت گرجستان بودند، زیرا با اوستیای جنوبی قرارداد دوستی دارند.
گرجستان – اوستیای جنوبی – آبخازستان – روسیه
با آغاز درگیری در منطقهی آبخاز، دولت گرجستان اکنون در برابر جنگی با چندین جبهه قرارگرفته است. هر دو منطقهی جداییطلب با روسیه پیوند دارند و مورد حمایت کامل مسکو هستند! میخائیل ساکاشویلی در کشور وضعیت جنگی اعلام کرد. او پیشتر از پارلمان خواسته بود با اعلام وضعیت جنگی در کشور موافقت کند.
روی دوش اوستیای جنوبی، سیاست بینالمللی هم انجام میگیرد! ناتو، ایالات متحدهی آمریکا، روسیه و اروپاییها همه دخیلاند! همین مساله نشان میدهد که چرا شورای امنیت سازمانملل متحد، در نشست ویژهی خود نتوانست به خطمشی مشترکی دربارهی این منازعه دستیابد! منافع روسیه در برابر منافع غرب قرار گرفته است! هیچ یک نمیخواهد تسلیم شود! از همینرو به فراخوان برای بازگشت به پای میز مذاکره بسنده میشود.
جرج دبلیو بوش (رییسجمهوری آمریکا) آشکارا گفته است که علاقهی بزرگی نسبت به عضویت گرجستان در ناتو وجود دارد، علاقه نسبت به این موضوع که این کشور کوچک در قفقاز به پایگاهی استراتژیک تبدیل گردد! دولت گرجستان از این موضوع استقبال میکند و امیدوار است که آمریکاییها به گرجستان کمکهای گستردهی اقتصادی و نظامی و همچنین تضمینهایی در برابر کشور برادر بزرگتر پیشین (یعنی روسیه) بکنند! روسیه با پیوستن گرجستان به ناتو مخالف است. این کشور نمیخواهد این پیمان نظامی را در کنار مرزهای خود داشته باشد! ایستگاههای رادار در جمهوری چک و تاسیسات پدافند موشکی در لهستان را هم نمیخواهد. از همینرو از پیکار استقلالطلبانهی اوستیای جنوبی و آبخازستان علیه گرجستان پشتیبانی میکند.
میخائیل ساکاشویلی (رییسجمهور گرجستان) برای توجیه حملهی نظامی خود به اوستیای جنوبی همان دلایلی را مطرح کرده است که روسیه هنگام حمله به چچن عنوان نمود: “برقراری نظم مبتنی بر قانون اساسی” در گرجستان. از نظر ساکاشویلی، حملهی روسیه به اوستیای جنوبی، اعلام جنگ علیه گرجستان و دخالت در امور داخلی کشور مستقل همسایه این کشور است! روسیه هم با همین استدلال سیاست خود را توجیه میکند: به پیروی از منطق استدلالهای غربی در حملهی نظامی ناتو علیه صربستان بهخاطر حمایت از کوسوو، روسیه نیز حملهی نظامی خود را به عنوان “مداخلهی انساندوستانه” مطرح میکند: مسکو باید از “جان روسها” دفاع کند و به همینمنظور باید “گروههای صلح خود” را تقویت نماید!
طبق این مدل، حملات هوایی برای نابود کردن شهرها و تاسیسات شهری گرجستان (همان کاری که ناتو در صربستان کرد) توجیه میشود! موافق سناریوی ساخت غرب در مورد کوسوو، اگر حملهی نظامی به اوستیای جنوبی با موفقیت به پایان برسد، میتوان استقلال اوستیای جنوبی و الحاق بعدی آن را به روسیه هم مستدل کرد. بهخاطر وجود جو میهنپرستانهی هوراکش در روسیه، چنین سناریویی در جامعهی روسیه با استقبال روبرو خواهد شد؛ جامعهای که هنوز در کابوس انحلال اتحاد شوروی بهسر میبرد! این جنگ سبب میشود که بیگانگی بین روسیه و گرجستان، بین روسیه و غرب بیشتر شود.
روسها در حال افزایش شمار تانکها در مرزهای گرجستان
الکساندر لومایا (دبیر شورای امنیت گرجستان) اعلام کرد ارتش گرجستان تمام سربازان خود را از منطقهی اوستیای جنوبی خارج کردهاند. وی دلیل این عقبنشینی را گسترش حملات روسیه اعلام کرد. لومایا گفت، روسها در طول شب گذشته هجوم خود به منطقه را گسترش دادهاند. نیروهای هوایی روسیه (صبح روز یکشنبه) هدفهایی را در تفلیس (پایتخت گرجستان) مورد حمله قرار دادند. بنا بر گزارشها، یک کارخانه در شرق تفلیس مورد حمله قرار گرفته است. در این کارخانه جنگندههای سوخوی ۲۵ تولید میشود. یک سخنگوی وزارت کشور گرجستان گفته است که یکی از باندهای میدان پرواز، متعلق به این کارخانه، آسیب دیده است. این کارخانه در نزدیگی فرودگاه بینالمللی تفلیس قرار دارد.
به گفتهی دبیر شورای امنیت گرجستان، روسها در حال افزایش شمار تانکهای خود در مرزهای گرجستان هستند. روسها در حال تقویت واحدهای نظامی خود در قفقاز هستند. به گفتهی منابع گرجی، ارتش روسیه نزدیک به ۶ هزار سرباز به اوستیای جنوبی فرستادهاند. ناوگان روسی مستقر در دریای سیاه با هزاران سرباز در سواحل آبخازستان لنگر گرفتهاند. همچنین رسانههای روسی گزارش دادهاند که نیروی دریایی روسیه در دريای سياه، راه عبور و مرور کشتیها به بنادر گرجستان در اين دريا را مسدود کرده است. به گزارش این رسانهها، هدف این محاصرهی دریایی آن است که از ورود سلاح به قفقاز جلوگیری شود. خبرگزاری ریانووستی گزارش داده است که در میان ناوگان روسی شرکتکننده در محاصره دریایی گرجستان، ناو ماسکوا (مسکو) نیز قرار دارد که دارای سکوهای پرتاب موشک است.
خبرگزاریهای فرانسه، آلمان، رویترز، آسوشیتدپرس، ریا نووستی روسیه و…
