در فرانسه ماهیگیران و کامیونداران از مالیات بالای دولت بر نفت شکایت دارند. انجمن مصرف کنندگان توتال، را هدف قرار داده، در حالی که نیکلا سرکوزی سوداگران بینالمللی را مسوول گرانی روزافزون نفت معرفی میکند! در نهایت، برخی از سیاستمردان کشورهای تولید کننده نفت را بهخاطر آنکه نفت بیشتری تولید نمیکنند مورد سرزنش قرار میدهند! بدین ترتیب هرکس مسوولیت گرانی نفت را بهگردن دیگری میاندازد.
کشورهای عربی حوزه خلیج فارس که نزدیک به 40 در صد کل تولید جهانی را در اختیار دارند صندوق پول مستقل برای خود ایجاد کرده اند که قدرت عظیمی به هم زده است. اما فقط آنها نیستند که از افزایش بهای نفت سود میبرند. در سال جاری بهای متوسط نفت تا به امروز به 140 دلار رسیده است. طی پنج سال، قیمت طلای سیاه 6 برابر شده است. کشورهای عضو “شورای همکاری خلیج” (عربستان سعودی، امارات متحده عربی، بحرین، قطر، کویت و عمان) در سال گذشته از رهگذر صادرات نفت خود 250 میلیارد یورو به ذخایر ارزی خود افزودهاند. عربستان سعودی اندکی تولید خود را افزایش داده است، اما به هر حال حقیقت این است که افزایش قیمت انگیزهای برای افزایش تولید ایجاد نمیکند. برعکس به گفته فردریک دلاسر (اقتصاددان بانک سوسیته ژنرال) کشورهای تولید کننده ترجیح می دهند تولید را افزایش ندهند تا قیمت سیر صعودی خود را ادامه دهد و آنها ارزهای به دست آمده را برای سرمایهگذاری در بازار مالی استفاده کنند.
کشورهای تولید کننده نفت نمیخواهند اشتباه سالهای دهه 70 را که با ریخت و پاش، فساد و بیبند و باری فاجعه بار همراه بود تکرار کنند. حالا آنها از نروژ و روسیه گرفته تا کویت، صندوقهای مستقل پولی تاًسیس کردهاند تا از طریق آن برای دوران پس از نفت آماده شوند. کشورهای عربی تولید کننده حوزه خلیج فارس حالا در اوج رشد اقتصادی خود در بازار مالی جهانی فعال شدهاند. در سال گذشته، ابوظبی 4،9 در صد سهام سیتی بانک (نخستین بانک جهان) را که در بحران مالی دست و پا میزند و سهام آن ارزان شده بود خریداری کرد. موسسه مالی دوبی نیز در سال گذشته، 5 سرمایهگذاری مهم در اروپا انجام داد، از جمله در شرکت بزرگ EADS که هواپیماهای ایربوس را تولید میکند.
اما همان گونه که اشاره شد، فقط کشورهای تولید کننده نفت نیستند که از افزایش بهای نفت سود میبرند. شرکت های نفتی بزرگ مثل موبیل، اکسون و توتال نیز از این رهگذر سودهای کلانی به جیب زدهاند! مسوولین این شرکتهای بزرگ نفتی میگویند که «سود شرکتهای اکتشافی بسیار بیش از سود آنها است و بهای ساختن اسکلهها و دسترسی به منابع و کار استخراج نفت روز به روز دشوارتر و در نتیجه گرانتر میشود. این شرکتها ناچارند در رشتههای دیگر انرژی که باید در آینده جانشین نفت شوند نیز از اکنون سرمایه گذاری کنند.»
دولتهای اروپایی نیز که مالیات بالایی بر هر لیتر از فرآوردههای نفتی بستهاند از جمله سود برندگان بزرگ افزایش قیمت نفت هستند. نوول ابزرواتور از طریق جدولی که در کنار مقاله خود ارایه کرده نشان میدهد که از یک لیتر بنزین که بهای متوسط آن این روزها 44 ،1 یورو میباشد فقط نیم یورو به کشورهای تولید کننده میرسد! اما بخش عمده آن یعنی 84 سانتیم از آن را مالیاتهای گوناگونی که دولت بر فراوردههای نفتی اعمال میکند تشکیل میدهد و بقیه آن یعنی حدود 10 سانتیم به پالایش و توزیع میرسد.
- 
یک مجتمع انبار نفت امریکا و یک مجتمع انبار نفت چین
برخی از تحلیلگران، بازیهای پشتپرده را در نوسانات نرخ نفتخام موثر میدانند.همواره اعلام حجم ذخایر استراتژیک آمریکا، اثر مستقیم بر بهای نفتخام دارد. سود ناشی از فراز و فرودها، به صورت عمده به جیب کنسرنهای نفتی و بورسها روانه میشود و از آنجا که امروز در سطوح برجسته دولت آمریکا مدیران پیشین کنسرنهای نفتی نقشی فعال دارند، کارشناسان معتقدند حتا گزارش ذخایر نفتی نیز، میتواند دستکاری شده در اختیار افکار عمومی قرار گیرد!
در دهههای اخیر، آمریکا بارها مجبور شده است بخشی از ذخایر نفتی استراتژیک خود را، برای کنترل قیمت نفت روانه بازار کند. اما این امر تنها در شرایط بسیار بحرانی تحقق یافته است، زیرا آمریکا به این ذخایر برای بحرانهای بزرگتر نیازمند است. پیش از انتشار گزارش موجودی انبارهای ذخیره آمریکا، کارشناسان پیشبینی کرده بودند که در آخرین هفته ژوئن، ذخیره این انبارها یک میلیون بشکه بیشتر شود، اما برخلاف این پیشبینی، حتا دومیلیون بشکه از این ذخایر کاسته شد. در گزارش ذخایر آمریکا آمده بود که برخلاف نفتخام، ذخیره گازوییل ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار بشکه و بنزین سوپر ۲ میلیون و ۱۰۰ هزار بشکه افزایش یافته است. اما کارشناسان برای این اقلام نیز، افزایش بیشتری را پیشبینی کرده بودند.
با توجه به رشد ذخایر ارزی چین و همچنین حضور امریکا در خاورمیانه، جمهوریخلقچین هم اکنون سرگرم ساختن انبارهای مخفی است تا بتواند ذخایر استراتژیک خود را، ظرف سه سال آینده به ۱۰۰ میلیون بشکه و تا سال ۲۰۲۰ به حدود یک میلیارد بشکه برساند. هدف چین از این اقدام، مقابله با فشارهای احتمالی از خارج اعلام شد! جمهوری خلق چین میرود تا آلمان را از سکوی قهرمانی صادرات جهان پس بزند. تولید کالاهای صادراتی، نیازمند انرژی است. با این همه، پکن بی توجه به احتمال کاهش صادرات، به ذخیره استراتژیک نفت ادامه میدهد، زیرا نفت برای چین اهمیت امنیتی نیز یافته است. بحرانهای سیاسی فعلی، در خاورمیانه و آفریقا، میتواند در سالهای آینده به صف آراییهای تازهای در جهان بیانجامد. کارشناسان نظامی و سیاستمداران معتقدند که در این صف آرایی، پیمان شانگهای به رهبری مشترک پکن و مسکو، میتواند در برابر پیمان ناتو قرار گیرد.
خبرگزاری فرانسه و خبرگزاری آلمان
زیرنویس:
– بخش قابل توجهی از سود ناشی از افزایش بهای نفت، در سالهای اخیر، نصیب کنسرنهای نفتی شد. کنسرن آمریکایی اکسون، اعلام کرد که سودش در سه ماهه دوم سال جاری ۱۴ درصد افزایش یافت و به ۱۱ میلیارد و ۶۸۰ میلیون دلار رسید. در همین مدت، درآمد کنسرن انگلیسی-هلندی رویال داچ شل نیز با ۵ درصد افزایش، به مرز ۸ میلیارد دلار نزدیک شد. درآمد کنسرن انی ایتالیا هم، در سه ماهه دوم سال جاری، به ۲ میلیارد و ۳۰۰ میلیون یورو رسید. این ۴ درصد بیشتر از دوران مشابه سال پیش بود. همچنین کنسرن اسپانیایی رپساویل از ۱۵ درصد افزایش سود خالص خود خبر داد. درآمد این کنسرن، در سه ماهه دوم سال، نزدیک به دو میلیارد و در ششماه گذشته نزدیک به ۳ و نیم میلیارد یورو بود.
