نمایندگان پارلمان اروپا روز ۱۸ ژوئن (چهارشنبه، ۲۹ خرداد) با اکثریت آرا به “آییننامهی بازگرداندن مهاجران غیرقانونی” رای مثبت دادند! طرح رهنمود بازگشت با ٣٦٧ رای موافق، ٢٠٦ رای مخالف و ١٠٩رای ممتنع به تصویب پارلمان اروپا رسید! اصلاحیههای پیشنهادی مخالفان هر بار به رای گذاشته شد و با اختلاف ١٠٠رای رد شد! این آییننامه دربردارندهی مقررات جدید و یکدست برای مقابله با مهاجران غیرقانونی و یا کسانی است که در کشورهای عضو اتحادیه اروپا با تقاضایشان برای اقامت موافقت نشده است! بر پایهی مقررات تازه، کشور میزبان میتواند مهاجرانی را که مجبور به خروج از کشور شدهاند، تا ۶ ماه (و در مواردی استثنائی تا ۱۸ ماه) در زندان نگه دارد!
تصویب این طرح قانونی که “رهنمود بازگشت” نام گرفته است انتقادهای گستر دهای را در میان احزاب چپگرای اروپا و سازمانهای غیر دولتی برانگیخته است. مهمترین نکته یا اقدام پیشبینی شده در این طرح به مدت زمان بازداشت مهاجران غیر قانونی مربوط میشود. تقسیم بار مهاجرت در اروپا یکسان نیست. این بار بیش از همه بر دوش کشورهای جنوبی است. دوره بازداشت مهاجران غیرقانونی پیش از اخراج و بازگرداندن اجباری آنان به کشورشان نیز در کشورهای مختلف اتحادیه اروپا (بر مبنای قوانین و مقررات داخلی آنان) بسیار متفاوت است. این مدت در فرانسه سی و دو روز، در یونان سه ماه، در هفت کشور دیگر اتحادیه اروپا از جمله هلند و سوئد نا محدود است. بهوجود آوردن استانداردهای واحد در همهی کشورهای عضو اتحادیه برای برخورد با مسئلهی مهاجران، از دیگر مواردی بود که نمایندگان پارلمان اروپا بر سر آن به توافق رسیدند. همچنین کشورهای عضو موظف شدهاند، ظرف دو سال آینده، مقررات جدید را با سیستم حقوقی خود منطبق کنند و در آن بگنجانند!
بر اساس تخمینهای کارشناسان پارلمان اروپا، ۱۰ میلیون مهاجر به صورت غیرقانونی در اتحادیه اروپا زندگی میکنند. بیشتر این مهاجران به صورت قانونی وارد خاک کشورهای عضو اتحادیه شدهاند، اما دیگر به کشور خود بازنگشتهاند! طبق مقررات جدید، مهاجران غیر قانونی در وهلهی اول به کشور خود و در غیر این صورت به کشورهای سوم که با اتحادیهی اروپا “پیمان بازگرداندن” را امضا کردهاند، بازگردانده میشوند! سوسیال دموکراتها و چپها از منتقدان تصمیم اشتراسبورگ بودند. آنها با بازداشت پیش از اخراج تا ۳ ماه موافقند و به اعتقاد آنها نوجوانان و کودکان را نمیباید به کشورشان بازگرداند! یکی از نمایندگان چپ در مجلس ایتالیا، با انتقاد از “ذهنیت محصور کردن اروپا”، این آییننامه را لکهی ننگ و توهینی به سیستم حقوقی اروپا میداند و معتقد است این قوانین با فرهنگ میهماننوازی در اروپا مغایرت دارند! نکته قابل یاد آوری این است که در طرح تصویب شده پارلمان اروپا (که از سوی مخالفان آن به رهنمود شرم ملقب شده است!) اخراج مهاجران غیر قانونی زیر هژده سال را ممنوع نکرده است! پنج سال ممنوعیت از اقامت در کشورهای اتحادیه اروپا پس از بازداشت و اخراج از این کشورها عاملی است که بیش از پیش خشم و انتقاد مخالفان طرح را، اعم از احزاب و سازمانهای چپ و نهادها و تشکلهای مدافع حقوقبشر، بر میانگیزد!
دو روز پس از تصویب رهنمود اروپایی اخراج خارجیان بدون پروانه اقامت، موج مخالفت علیه آن نه فقط در میان شهروندان اروپا شدت گرفته است، بلکه اینک با ورود برخی از رهبران کشورهای آمریکای لاتین به صحنه، این ناخشنودیها ، ابعاد بهمراتب وسیعتری هم یافته است. پنجشنبه شب هوگو چاوز طی سخنانی، اروپا را تهدید کرد که تصویب چنین قوانینی میتواند با جلوگیری از ورود نفت به اروپا توام گردد! امروز خاو یر سولانا (رییس دیپلماسی اروپا) در واکنش به سخنان تند چاوز، این تهدید را بهکلی نامتناسب ارزیابی کرد. هوگوچاوز، با توسل به حربه مقابله به مثل، حتا سرمایهگذاریهای اروپایی را نیز مورد تهدید قرار داد! این در حالی است که اوو مورالس (رییسجمهوری بولیوی) و رافائل کره آ (رییسجمهوری اکواتور) هم طی سخنانی به تصویب این رهنمود اعتراض کرده و خواستار تشکیل یک جبهه بینالمللی برای مقابله با آن شدند! رییس جمهوری اکواتور این قانون را تجاوزی به حقوق انسانها قلمداد کرد. او مدعی شد که در سطح منطقه تماسهایی را آغاز کرده است تا بهتواند علیه آنچه که خود “رهنمود شرمآور” نامید جبههای تدارک ببیند! گرچه شهروندان مهاجر آمریکای لاتین بهطور عمده به سمت ایالاتمتحده مهاجرت میکنند، ولی طبق آمار بانک بینالمللی توسعه (که سال پیش منتشر شد) بیش از پانزده در صد از پولهایی که بهوسیله مهاجرین به آمریکای لاتین وارد میشود از جانب اروپاست.
تصویب قوانین جدید در حوزهی مهاجرت تاثیر چندانی در آلمان ندارد. قوانینی که هماکنون در آلمان برای برخورد با مهاجران غیر قانونی وجود دارد، با استانداردهای حداقلی که پارلمان اتحادیه به دنبال آنهاست همخوان هستند! در آلمان مدت زمان بازداشت مهاجران غیرقانونی پیش از اخراج آنان ۶ ماه است! هورست کوهلر (رییسجمهور آلمان) در سومین سخنرانی برلین خود در روز سهشنبه (۱۷ ژوئن) به گونهای غیرمستقیم از قواعد کنونی پذیرش مهاجران در آلمان انتقاد کرد و گفت دمکراسیهای دیگر (مانند ایالاتمتحده) مهاجران به کشور خود را با تیزهوشی برمیگزینند، به گونهای که این مهاجران معمولن از آموزش بالاتری نسبت به میانگین آمریکاییها برخوردارند. کوهلر به سیستم امتیازدهی برای گزینش مهاجران در کشورهای سنتی مهاجرت اشاره کرد و گفت که احزاب سیاسی در آلمان هنوز دربارهی چنین سیستمی به توافق نرسیدهاند! (این در حالی است که شمار انسانهایی که به آلمان مهاجرت میکنند به تدریج کم و کم تر؛ و شمار آلمانیهایی که از کشورشان مهاجرت کردند و در کشور دیگری زندگیشان را ادامه دادند بیشتر و بیشتر میشود! در نتیجه به تدریج جامعهی آلمان پیرتر میشود!)
در نیمه اول سال ٢٠٠٧ نزدیک به نود هزار مهاجر غیرقانونی از کشورهای اروپایی اخراج شدهاند! به گفته بریس اورتوفو (وزیر مهاجرت فرانسه) با روی کار آمدن دولت جدید پس از پیروزی نیکلا سارکوزی (در انتخابات ریاست جمهوری فرانسه) روند اخراج مهاجران غیرقانونی شدت گرفته است و این روند در سال ٢٠٠٧ سی ویک درصد و در شش ماهی که از سال جاری میگذرد هشتاد درصد افزایش داشته است! اومانیته (روزنامه نزدیک به حزب کمونیست فرانسه) در مقالهای ضمن انتقاد از سیاستهای سختگیرانه دولت در مقابل مهاجران غیر قانونی به طعنه مینویسد که تنها پدیده روبهرشدی که دولت میتواند بدان ببالد اوجگیری منحنی اخراج این مهاجران است! در پایان باید این نکته را یادآور شد که همه مهاجران غیرقانونی از راههای غیر قانونی وارد کشورهای میزبان از جمله فرانسه نشدهاند! و بخشی چشمگیر از آنان پس از سالها اقامت قانونی، بهخاطر قوانین سختگیرانه و شرایط اقتصادی (از جمله ناتوانی در یافتن کار) به خیل مهاجران غیرقانونی پیوستهاند!
رادیو فارسی فرانسه ، دویچلند رادیو ، دویچهوله رادیو
زیر نویس :
- نقدی در مورد مهاجرت و مهاجران غیر قانونی در اتحادیهی اروپا خواهم نوشت
